Rzucanie palenia podczas karmienia piersią

Karolina Morze (www.laktaceuta.pl ) | 2/2019

Nikotynizm to choroba wynikająca z uzależnienia fizycznego i psychicznego od nikotyny, substancji psychoaktywnej o działaniu pobudzającym. Jest to schorzenie, które wymaga leczenia, ponieważ konsekwencje zdrowotne dla osoby palącej oraz jej otoczenia mogą być bardzo poważne. Palenie tytoniu może doprowadzić do zachorowania na nowotwory (najczęściej płuc, przełyku i krtani), na miażdżycę, chorobę niedokrwienną serca, może doprowadzić do zawału serca.

Nikotyna zawarta w dymie papierosowym wpływa niekorzystnie na laktację, zmniejszając biodostępność wapnia i witaminy D3, zmniejsza ilość niektórych witamin, zmniejsza wydzielanie prolaktyny, obniża produkcję tłuszczów do mleka. Dzieci narażone na dym papierosowy i nikotynę w mleku mamy, a także na metale ciężkie, które do mleka mogą przenikać w konsekwencji palenia tytoniu, przybierają słabiej na wadze, mogą mieć problemy neurologiczne. Konsekwencje palenia papierosów przez mamy karmiące piersią dla ich dzieci są realne. Nadal zgodnie z zaleceniami karmienie piersią przez mamy palące wydaje się korzystniejsze dla dziecka niż odstawienie od piersi, ale najlepszą opcją byłoby całkowite rzucenie palenia. Rzucanie palenia nie jest łatwe, ale z odpowiednim wsparciem – szanse na to są duże.

Pacjentki, które karmią piersią i palą tytoń, często zgłaszają się po poradę, jakie mają możliwości leczenia. Zazwyczaj pierwsze kroki kierują do apteki, gdzie dostępne są dwie metody leczenia nikotynizmu – kuracja cytyzyną lub nikotynowa terapia zastępcza.

Cytyzyna dostępna w aptece występuje w dawce 1,5 mg. Cytyzyna jest substancją z grupy alkaloidów, pochodzenia roślinnego, o budowie chemicznej podobnej do nikotyny, wywierający działanie na acetylocholinergiczne receptory nikotynowe. Jej działanie polega na tym, że konkuruje z nikotyną o miejsce wiązania z receptorem nikotynowym, przez co stopniowo wypiera nikotynę, zmniejszając objawy uzależnienia fizycznego. Niestety nie ma żadnych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego leku w grupie kobiet karmiących piersią. W takim przypadku analizuje się dane farmakokinetyczne o leku, które mogą pomóc oszacować potencjalne ryzyko dla dziecka karmionego piersią.

Po podaniu doustnym cytyzyna szybko wchłaniała się z przewodu pokarmowego. Średnie maksymalne stężenie w osoczu 15,55 ng/nl osiągnięto po średnio 0,92 godziny. Cytyzyna jest w niewielkim stopniu metabolizowana. 64% podanej dawki ulega wydaleniu z moczem, w postaci niezmienionej, w ciągu 24 godzin. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosił ok. 4 godziny. Średni czas przebywania leku w organizmie (MRT) wynosił ok. 6 godzin.

Z tych danych możemy wnioskować, że największe ryzyko dla dziecka pojawia się, w momencie kiedy lek osiąga najwyższe stężenie, czyli około godziny po zażyciu tabletki. Po 4 godzinach stężenie leku we krwi spada o połowę, więc karmienie po tym czasie wiąże się z mniejszym ryzykiem. Jednak zakładając stosowanie się do zaleceń w ulotce, pierwsze dni terapii wymagają częstego przyjmowania tabletki i nie jest możliwe zachowanie takiego odstępu. Nadal również nie wiadomo, jak pozostała dawka znajdująca się w mleku zadziała na malucha.

Zgodnie z zaleceniami ośrodków referencyjnych w takich przypadkach stosowanie leków jest przeciwwskazane. Główną obawą jest przenikanie cytyzyny do mleka i wchłanianie jej u dziecka oraz efekty działania toksycznego u dziecka. Analizując właściwości leku, nie można wykluczyć jego przenikania do mleka.

Zalecanym sposobem na rzucenie palenia w okresie karmienia piersią jest stosowanie nikotynowej terapii zastępczej, czyli gum, plastrów lub sprayu z nikotyną, żeby pomóc przywrócić naturalną równowagę przekaźników w mózgu zmienionych podczas palenia. Preparaty z nikotyną nie są zatwierdzone do stosowania w grupie kobiet karmiących piersią, ale uznaje się, że ich stosowanie jest mniej ryzykowne dla dziecka niż palenie papierosów przez mamę.

W przypadku gum z nikotyną zaleca się odstęp 2–3 godzin zażycia do karmienia piersią z uwagi na możliwe uzyskiwanie stężenia nikotyny i jej metabolitu kotyniny tak wysokiego jak podczas palenia. Plastry nikotynowe zapewniają stałe stężenie nikotyny we krwi, niższe niż podczas palenia papierosów. Stosowanie inhalatora z nikotyną wydaje się być najbezpieczniejszą opcją dla mamy karmiącej piersią z uwagi na zmniejszone wchłanianie z miejsca podania i relatywnie niskie dawki osiągane we krwi mamy.

Podsumowując, podczas karmienia piersią nie ma dobrej, bezpiecznej metody na farmakologiczne wsparcie rzucenia palenia. Jednak ponieważ konsekwencje ekspozycji dziecka na nikotynę i inne składniki dymu papierosowego zarówno przez mleko, jak i w otoczeniu mamy karmiącej, mogą być dla dziecka poważne, zastosowanie nikotynowej terapii zastępczej wydaje się najlepszą metodą. Stężenia nikotyny we krwi i mleku po zastosowaniu preparatów z nikotyną dostępnych w aptece zazwyczaj są niższe niż po wypaleniu papierosa.

Podczas rzucania palenia najważniejsze jest, żeby pacjent był przekonany i zdecydowany na walkę z nałogiem. Wsparcie farmakologiczne może był pomocne, ale największą szansę na wyleczenie obserwuje się, gdy dodatkowo dostępne jest wsparcie specjalisty lub osób bliskich. Jeśli zastanawiasz się nad rzuceniem palenia – nie wahaj się. Nie będzie łatwo, ale warto.

Tags:
Leave a Comment