Czy sposób żywienia mamy wpływa na rozwój motoryczny dziecka?

Z Moniką Zielińską rozmawia Maria Szmidt

Z licznych badań wynika, że odpowiednio zbilansowana dieta w pierwszych trzech latach życia jest kluczowa dla prawidłowego rozwoju dziecka. Jednym z fundamen­talnych elementów kształtowania zdrowia dziecka jest karmienie piersią, gdyż wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem wystąpienia zakaźnych i przewlekłych chorób. Ale czy skład diety matki również może wpływać na rozwój psychomotoryczny dziecka? Na to i inne pytania odpowiedziała nam dr inż. Monika Zielińska – dietetyk, żywieniowiec, promotorka karmienia piersią oraz wolontariuszka Fundacji Promocji Karmienia Pier­sią. Autorka wielu artykułów naukowych na temat wpływu żywienia w czasie ciąży, laktacji oraz w dzieciństwie na rozwój poznawczy dzieci, opublikowanych w zagra­nicznych czasopismach.

KWARTALNIK LAKTA­CYJNY: Zacznijmy od początku. Rozwój psy­chomotoryczny dziecka, czyli?

MONIKA ZIELIŃSKA: Mózg dziecka jest najszybciej roz­wijającym się narządem w or­ganizmie – już w drugim roku życia osiąga 80% masy mózgu dorosłego człowieka! W tym czasie dochodzi do dojrzewania poszczególnych części mózgu, co związane jest z nabywaniem przez dziecko kolejnych umie­jętności psychicznych i fizycz­nych. Możemy to sami łatwo zaobserwować – to np. reago­wanie na otoczenie, samodziel­ne trzymanie zabawki w rączce, umiejętność chodzenia czy wy­powiadanie słów.

KL: A jak tego typu rozwój zwią­zany jest z żywieniem?

MZ: Prawidłowy przebieg roz­woju procesów motorycznych i poznawczych regulowany jest między innymi przez składniki pokarmowe, takie jak jod, że­lazo, cynk, kwasy omega-3, fo­liany czy witamina B12. Ponadto substancje bioaktywne, takie jak karotenoidy, również odgry­wają ważną rolę w tym procesie. Stąd też karmienie piersią oraz prawidłowy sposób żywienia odgrywają istotną rolę w okre­sie intensywnego rozwoju mó­zgu.

KL: A jaką rolę w tym wszystkim odgrywa sposób żywienia mat­ki? Czy skład mleka kobiecego jest zależny od diety?

MZ: Co prawda, większość składników mleka kobiecego jest niezależna od diety, ist­nieje jednak kilka składników pokarmowych w mleku, które faktycznie są determinowane ich spożyciem z dietą i stanem odżywienia kobiety w okresie laktacji.

KL: Jakie to składniki?

MZ: Dotychczasowe badania wykazały, że należą do nich witaminy z grupy B, jod, profil kwasów tłuszczowych oraz ka­rotenoidów, zatem dokładnie te substancje, które są niezwy­kle istotne dla prawidłowego rozwoju psychomotorycznego dziecka.

KL: Czy w badaniach z udziałem kobiet z Polski znalazłaś po­twierdzenie tych wyników?

MZ: T ak! W yniki m oich b adań wykazały, że zawartość karote­noidów oraz kwasów tłuszczo­wych (LA, DHA, SFA, MUFA, LC­-PUFA) w mleku kobiecym były zależne od ich spożycia wraz z dietą zarówno w 3 i 6 miesią­cu laktacji. Ponadto wykazano, że zawartość beta-karotenu, kwasów omega-3, kwasu alfa­-linolenowego i DHA w mleku kobiecym była związana z roz­wojem motorycznym dziecka w 6 miesiącu życia.

KL: Jakie produkty żywieniowe będą dobrym źródłem tych waż­nych składników?

MZ: Ryby, owoce morza, warzy­wa i owoce, zwłaszcza zielone. To produkty, które w Polsce są często spożywane w zbyt ma­łych ilościach. Niestety, karmią­ce często jeszcze bardziej ogra­niczają ich spożycie w obawie o zanieczyszczenia w rybach albo częsty mit o wzdymającym wpływie warzyw kapustnych na dziecko.

KL: N a zakończenie, j aką radę dotyczącą sposobu żywienia, bazując na swoich wynikach badań, szczególnie chciałabyś przekazać przyszłym mamom oraz mamom karmiącym piersią w kontekście rozwoju psycho­motorycznego dziecka?

MZ: Przede wszystkim żeby nie dały się bezzasadnym zalece­niom eliminacji różnych produk­tów w trakcie karmienia piersią. W tym czasie dieta powinna być urozmaicona i kolorowa, co nie tylko pozwoli jeść smacznie, ale także pozwoli przekazać dziec­ku potrzebne składniki pokar­mowe. Ponadto w tym czasie należy też kontynuować suple­mentację DHA i jodu, o czym wiele mam zapomina.

Maria Szmidt
Monika Zielińska